Drie scenario’s voor beleggers na aanval VS en Israël op Iran en onrust in Golfregio

Grootste onzekerheid

De grootste onzekerheid bestaat over de Straat van Hormuz: circa 20% van de wereldwijde olie en gas die via schepen wordt vervoerd gaat hierdoor. Het is een smalle doorvaarroute tussen Iran, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. De route is op dit moment formeel niet afgesloten door Iran maar kent nu een veel hoger risico. Diverse reders hebben hun routes intussen verlegd via Kaap de Goede Hoop. Echter, olie-export is voor het Iraanse regime een substantiële inkomstenbron dus ook zij hebben een belang om deze open te houden.

Het is overigens goed om te weten dat conflicten in het Midden-Oosten de afgelopen decennia gepaard gingen met korte olieprijsstijgingen gevolgd door dalingen. De olieprijs ligt nog zeker niet op het niveau voor een flinke invloed op de wereldeconomie.

1. Verwachte scenario: Na escalatie volgt minder onrust

Kans: 60%

Beschrijving:
In dit scenario zal het conflict de komende weken voortduren waarbij de VS, Israël en Iran de hoofdrol spelen hoewel ook conflict aanwezig is in de Golfregio.

De omvang en de duur van het conflict schatten we in als gemiddeld. De gevolgen voor de Iraanse energie-infrastructuur en de Straat van Hormuz op de korte termijn leidt tot een gemiddelde schok van het aanbod (minder olie vanuit Iran via de Straat van Hormuz voor enkele weken).

De verlaging kan worden opgevangen door andere olieproducerende landen zoals de OPEC+ en de VS, ook omdat de olieprijs blijvend hoger komt te liggen. Dit maakt het voor producenten aantrekkelijker te produceren, zoals voor de schalieproducenten uit de VS.

De Iraanse energie-infrastructuur wordt geraakt, dat deels is te ondervangen door andere olieproducerende landen. De Straat van Hormuz zal voor een korte periode ontregeld zijn. De oliemarkt zal in balans zijn hoewel op korte termijn onrust kan optreden waardoor de impact op de economie en financiële markten relatief beperkt zal zijn.

Olieprijs
De olieprijs ligt door het conflict rond $80 tot $90 per vat met een mogelijke uitschieter richting $100. De olieprijs blijft eerst hoger en onrustig omdat het conflict zich verdiept met geopolitieke onzekerheid tot gevolg, maar zal op langere termijn dalen tot op of onder het huidige niveau door structurele factoren zoals minder vraag vanuit China en elektrificatie.

Macro-economisch
De hogere olieprijzen zullen leiden tot iets hogere inflatie in bepaalde regio’s, vooral voor landen die afhankelijk zijn van olie-import zoals Aziatische landen (China) en Europese landen.

Impact op beleggingscategorieën

• Goud: Het edelmetaal heeft een opwaarts potentieel, zolang het conflict aanhoudt, omdat het gedijt in een onzekere omgeving als safe haven voor beleggers.
• Aandelen: Zal beweeglijk zijn maar per saldo neutraal.
• Staatsobligaties: Aanvankelijk dalende rente, vervolgens terugkeer naar normale niveaus.
• Bedrijfsobligaties (goede kredietkwaliteit): Zal beweeglijk zijn maar per saldo neutraal.

2. Positieve scenario: Weinig onrust

Kans: 20%

Beschrijving:
In dit scenario zal het conflict de komende dagen voortduren. De omvang en duur van het conflict schatten wij in als laag. Iran neemt maatregelen die een beperkte impact hebben op de energie-infrastructuur van het land en de regio, zodat de volatiliteit en hogere prijzen op de oliemarkt beperkt blijven.

Tot op heden is de schade aan Iraanse energie-installaties bestemd voor de export beperkt gebleven. De VS dringen na een aantal dagen aan op een staakt-het-vuren. De energie-infrastructuur in het Midden-Oosten wordt beperkt geraakt, zodoende is impact op de aanbodzijde van de oliemarkt beperkt.

Olieprijs:
De olieprijs blijft op korte termijn, de komende maanden, rondom $80 per vat en zal later weer dalen naar een structureel lager niveau rond $60 tot $65. Dat past bij de structurele ontwikkelingen rondom de vraag en aanbod van olie bijvoorbeeld door lagere wereldwijde economische groei en lagere vraag vanuit China.

Macro-economisch:
De olieprijzen zullen op termijn weer dalen waardoor de inflatie alleen regionaal, vooral in Azië, mogelijk iets hoger zal komen te liggen.

Impact op beleggingscategorieën:

• Goud: De goudprijs zal iets stijgen zolang het conflict aanhoudt.
• Aandelen: Zal beweeglijk zijn maar per saldo neutraal.
• Staatsobligaties: Aanvankelijk dalende rente, vervolgens terugkeer naar normale niveaus.
• Bedrijfsobligaties (goede kredietkwaliteit): Zal beweeglijk zijn maar per saldo neutraal.

3. Negatieve scenario: Langdurige onrust

Kans: 20%

Beschrijving:
In dit scenario zal het conflict voor een langere periode voortduren, waarbij het conflict een regionaal conflict wordt – inclusief Golfstaten – naast de hoofdrolspelers VS, Israël en Iran. De omvang is groter en duur van het conflict is langer.

Het Iraanse regime wordt zodanig in het nauw gedreven doordat het op omvallen staat of verliest waarbij het regime ‘wanhopige’ maatregelen neemt. Dat kan langdurige blokkering van de Straat van Hormuz zijn, waarbij overigens ook de Iraanse olie-export wordt geraakt, maar ook het structureel aanvallen van olie-installaties in landen in de regio, en wellicht zelfs haar ballistische raketten afschieten op allerlei landen (bereik van 2000 kilometer).

Israël, de VS en de aangevallen landen in de regio slaan hard terug. Het conflict blijft langer duren. De oliemarkt wordt stevig geraakt met een dalend aanbod van olie, hoge volatiliteit en sterk stijgende olieprijzen. De energie-infrastructuur in het Midden-Oosten wordt serieus geraakt. Het olieaanbod neemt af in de regio.

Olieprijs:
De olieprijs stijgt substantieel en langer, mogelijk richting $120 tot $150 per vat.

Macro-economisch:
Zowel de Amerikaanse als de Europese economie worden geconfronteerd met tegenwind. Niet alleen vanwege de opgetrokken Amerikaanse importheffingen en de tegenreacties van Europa daarop maar tevens vanuit de escalerende omgeving. Tot nu toe is de (mondiale) reactie op de door de VS ontstoken handelsspanningen gematigd geweest met uitzondering van China. Als Europa nu wél terugslaat is het duidelijk waar de escalatie begint, maar niet waar deze stopt. Bedrijven en consumenten staan voor een nieuwe periode van onzekerheid.

Impact op beleggingscategorieën:

Goud: De goudprijs zal stijgen door toenemende onzekerheid.

Aandelen: Vooral aandelen in Europa en Azië worden geraakt door afhankelijkheid (netto-importeur) olie en gas.

Staatsobligaties: Rente zal stijgen door de toename van inflatie. Minder renteverlagingen door centrale banken.

Bedrijfsobligaties (goede kredietkwaliteit): Risico’s nemen toe waardoor verschil tussen rente op staatsobligaties en bedrijfsobligaties groter wordt (risico-opslag neemt toe).