Stoppen met je onderneming? Laat je stakingswinst doorwerken met een lijfrente
Je hebt jarenlang gebouwd aan je onderneming. Wat als je besluit het stokje door te geven en je bedrijf te verkopen? Dan krijg je mogelijk te maken met stakingswinst. En dat kan best een flink bedrag zijn. Maar je moet er nog wél belasting over betalen. Gelukkig zijn er mogelijkheden om je stakingswinst in te zetten voor je aanvullend pensioen én mogelijk belastingvoordeel te behalen.
Wat is stakingswinst?
Stakingswinst is de fiscale winst die ontstaat als je stopt met (een deel van) je onderneming. Het is het verschil tussen de fiscale boekwaarde van jouw onderneming en de werkelijke (verkoop)waarde. Vaak zit die winst in opgebouwde goodwill of stille reserves, bijvoorbeeld omdat je bedrijfspand, machines of voorraden meer waard zijn geworden.
Maar ook fiscale reserves die eventueel nog op de balans staan, zoals de fiscale oudedagsreserve (FOR) en herinvesteringsreserve (HIR), zijn onderdeel van de stakingswinst. De Belastingdienst ziet dit als extra inkomen in het jaar dat je stopt, dus je betaalt er belasting over in box 1. Stakingswinst kan flink oplopen, waardoor je in een hogere belastingschijf terecht kan komen.
Stakingswinst omzetten in een lijfrente
Er is een alternatief: je mag stakingswinst gebruiken voor een lijfrente, bijvoorbeeld Evi Persoonlijk Pensioen. Dat noemen we een stakingslijfrente. Het bedrag dat je daarvoor gebruikt, mag je tot een bepaald maximum aftrekken van de inkomstenbelasting. Zo hoef je niet direct belasting te betalen over je stakingswinst. Pas als je de lijfrente-uitkering ontvangt, betaal je belasting. Maar vaak is dat tegen een lager tarief dan toen je je onderneming nog had.
Nog een voordeel is dat je ook geen belasting in box 3 betaalt over jouw lijfrentevermogen. Het geld dat je opbouwt is wel écht bedoeld voor je aanvullend pensioen. Je kunt het tot die tijd niet opnemen zonder nadelige gevolgen: je verliest het fiscale voordeel en betaalt mogelijk een boete aan de Belastingdienst. Deze zogenaamde revisierente is 20%. Dit komt nog bovenop de reguliere inkomstenbelasting over het opgenomen bedrag.
Een voorbeeld
Suzan is gestopt met haar onderneming. Haar bedrijfspand stond op de balans voor €100.000, maar de marktwaarde is nu €200.000. Ze behaalt dus €100.000 stakingswinst. In de inkomstenbelasting geldt voor ondernemers een toptarief van 44,74% na toepassing van de MKB-winstvrijstelling (de MKB-winstvrijstelling bedraagt 12,7% en is aftrekbaar tegen maximaal 37,48%). Hiervan uitgaande moet Suzan € 44.740 inkomstenbelasting betalen over de stakingswinst.
Suzan kiest ervoor om die €100.000 om te zetten in een lijfrente, dat noemen we ook wel afstorten. Zo hoeft ze die belasting nu nog niet te betalen. Dat doet ze pas als ze het bedrag ontvangt als lijfrente-uitkering. De lijfrentestorting is aftrekbaar tegen maximaal 49,5%. De lijfrente-uitkeringen zijn te zijner tijd belast tegen het dan geldende belastingtarief. Stel dat Suzan dan in een lagere belastingschijf valt van bijvoorbeeld 37,48%, dan bespaart ze dus ruim 12% oftewel €12.000 aan belasting! Bovendien betaalt Suzan er géén belasting over in box 3, zolang het geld in haar lijfrente zit.
Let op: in dit voorbeeld is geen rekening gehouden met ondernemersaftrek (zoals zelfstandigenaftrek en stakingsaftrek), heffingskortingen en de bijdrage Zorgverzekeringswet. De fiscale behandeling is afhankelijk van individuele omstandigheden en kan in de toekomst veranderen. Raadpleeg voor persoonlijk advies altijd een fiscaal specialist. Evi geeft geen fiscaal advies.
Let op de spelregels van de Belastingdienst
De Belastingdienst stelt grenzen aan hoeveel stakingswinst je mag omzetten in een lijfrente. Hoeveel dat is, hangt onder andere af van je leeftijd:
| Aantal jaren vóór AOW | Je mag maximaal omzetten |
|---|---|
| Maximaal 5 jaar | € 566.197 |
| Tussen 5 en 15 jaar | € 283.110 |
| Meer dan 15 jaar | € 141.564 |
Heb je stakingswinst, dan heb je recht op de stakingsaftrek van maximaal €3.630. De stakingsaftrek is aftrekbaar tegen maximaal 37,48%. Je mag de stakingsaftrek maar één keer in je leven gebruiken, maar als je niet de volledige aftrek gebruikt, kun je de rest later alsnog gebruiken.
Tot slot is het belangrijk dat je alles regelt vóór 1 juli van het jaar na het beëindigen van je onderneming, anders vervalt de mogelijkheid om je stakingswinst te gebruiken voor een lijfrente. Let op: er zijn nog meer fiscale voorwaarden en uitzonderingen die kunnen gelden in jouw situatie. Raadpleeg voor persoonlijk advies altijd een fiscaal specialist. Evi geeft geen fiscaal advies.
Ben je ondernemer en heb je vragen over het omzetten van stakingswinst, ODV of FOR? Hier lees je meer over het omzetten van vermogen. Of neem vrijblijvend contact op met een vermogenscoach. Een Evi vermogenscoach is geen adviseur, maar ondersteunt je bij het in kaart brengen van jouw mogelijkheden. Vermogenscoaches geven informatie en inzicht, zodat jij de juiste keuzes kunt maken.
Deze tekst is geschreven naar de stand van zaken op 21 augustus 2025.
Disclaimer
Evi geeft geen (fiscaal) advies. Fiscale mogelijkheden en eventuele voordelen zijn afhankelijk van individuele omstandigheden en kunnen in de toekomst wijzigen. Het gebruiken van gegevens en informatie op de website van Evi geschiedt geheel voor risico van de gebruiker. Voor meer informatie ga naar evivanlanschot.nl/disclaimer.
